शरण शरण जी हनुमंता ।
तुज आलो रामदूता ।।१।।
काय भक्तीच्या त्या वाटा ।
मज दावाव्या सुभटा ।।२।।
शूर आणि धीर ।
स्वामीकाजी तू सादर ।।३।।
तुका म्हणे रुद्रा ।
अंजनीचिया कुमरा ।।४।।
संत तुकाराम महाराज यांच्या अभंगातून भक्तीचा सुंदर आल्हाददायक प्रवास उलगडतो. प्रस्तुत अभंगात तुकोबा हनुमानाला शरण जाऊन भक्तीच्या मार्गाची विनवणी करतात. “शरण शरण जी हनुमंता, तुज आलो रामदूता” या ओळीतून त्यांनी हनुमानाच्या रामभक्तीला वंदन केले आहे. हनुमान हे केवळ शक्ती आणि शौर्याचे प्रतीक नाहीत, तर ते भक्तीच्या आदर्श मार्गाचे दिग्दर्शकही आहेत. तुकोबा हनुमानाला भक्तीच्या श्रेष्ठ वाटा दाखवण्याची प्रार्थना करतात, ज्यामुळे सामान्य माणसाला अध्यात्मिक प्रगतीचा मार्ग सापडतो.हनुमानाचे शौर्य आणि धैर्य यांचे वर्णन “शूर आणि धीर, स्वामीकाजी तू सादर” या ओळीतून प्रकट होते. हनुमान रामाच्या सेवेत सदैव तत्पर असतात, जे खऱ्या भक्ताचे लक्षण आहे. तुकोबा हनुमानाला “रुद्रा” आणि “अंजनीचा कुमारा” संबोधून त्यांच्या दैवी स्वरूपाला नमस्कार करतात आणि कृपेची याचना करतात. यातून भक्त आणि भगवंत यांच्यातील नात्याची गहरी अनुभूती व्यक्त होते.हा अभंग भक्तीच्या मार्गाचे महत्त्व अधोरेखित करतो. हनुमानाचा आदर्श घेऊन तुकोबा आपल्याला निस्वार्थ सेवेचा, धैर्याचा आणि भक्तीचा संदेश देतात. भक्ती ही केवळ पूजा-अर्चा नाही, तर ती जीवन जगण्याची कला आहे. हनुमानाप्रमाणे निष्ठा, समर्पण आणि शौर्य यांचा संगम भक्तीला सार्थक करतो.आजच्या धकाधकीच्या जीवनात हा अभंग आपल्याला शांतता आणि प्रेरणा देतो. तुकोबांचा हा संदेश आपल्याला हनुमानाच्या भक्तीमार्गावर चालण्याची प्रेरणा देतो, जिथे शक्ती, धैर्य आणि नम्रता यांचा सुंदर मेळ साधता येतो. हनुमानाच्या कृपेने आपणही भक्तीच्या या पवित्र वाटेवरून परमेश्वरापर्यंत पोहोचू शकतो.
